 |














|
|
|

Hogeschool De Horst, voorheen Sociale Academie De Horst, nu Instituut voor Social Work/ De Horst verzorgde sinds 1945 vanuit Driebergen Sociaal Agogisch onderwijs, zoals Sociaal Pedagogische Hulpverlening, Maatschappelijk Werk en Dienstverlening, Cultureel Maatschappelijke Vorming en Personeel en Arbeid. De Horst kent een rijke historie van 60 jaar die in deze kroniek verkort is weergegeven. In 2005 verscheen het fraai geillustreerde boek De Horst 1945-2005 - Biografie van een buitenbeentje. Dit boek is nog verkrijgbaar (klik hier).
Door Maarten van der Linde
1941-1945 Voorbereiding
| zomer 1941 | Dr. J. Eijkman (1892-1945), directeur van de Amsterdamse Maatschappij voor Jongemannen en op 7 oktober 1940 als `Indisch gijzelaar' gedeporteerd naar het concentratiekamp Buchenwald, bespreekt met zijn vriend en medegijzelaar Nic de Graaf de plannen voor een 'Nederlandse Academie voor Volksopvoeding' als zenuwcentrum voor een nieuwe bezieling van het Nederlandse volk, geïnspireerd vanuit de bijbel. Eijkman was een van de eersten die begin juli 1940 een voorproefje van de Ariërverklaring verscheurde en zich later in die maand uitermate fel tegen de Nederlandse Unie keerde. |
| 1943-1944 | Eijkman, wegens ziekte op 16 februari 1942 uit de gijzeling ontslagen, stelt een nota op en legt zijn plannen voor aan de Algemene Synode van de Nederlandse Hervormde Kerk. |
| 1944 | De Synode gaat "met bedenkingen" akkoord |
| 22-1-1945 | Eijkman, 52 jaar oud, overlijdt aan longkanker. De uitwerking van de plannen voor Kerk en Wereld, en de opleiding, wordt overgenomen door Dr. W. Banning en Mr. A.W. Kist. |
| zomer 1945 | Aankoop van het landgoed `De Horst' in Driebergen. Vorming van de eerste directie met als voorzitter F.J. Pop en leden: F. Boerwinkel, A.W. Kist en E.M. van Diffelen. Banning wordt hoofddocent. |
1945-1953 Academie van 'Kerk en Wereld'
| 15-11-1945 |
| Officiële opening van de Academie en het gemengde (!) internaat. |
| Openingscollege `Dienende studie' door Banning. |
| De academie gaat van start met 23 vrouwen en 26 mannen. Al het onderwijs wordt verzorgd in villa ‘De Horst’ en enkele houten barakken. |
| De academie leidt op voor evangelist en jeugdwerk-leider. De opleiding duurt drie jaar (voltijd) en een jaar in de praktijk. De afgestudeerden kunnen een gelofte afleggen en gaan dan als `werker in kerkelijke arbeid' (wika) aan de slag. |
| Toelatingsvoorwaarden: middelbare school of kweekschool; Toelatingsexamen is mogelijk. Vanaf de zomer van 1945 tot op heden zijn er toelatingsexamens afgelegd. |
|
| zomer 1947 | Eerste groep van 9 Wika's gaat aan het werk. |
| 1947 | Na 1947 loopt het aantal aanmeldingen terug, het aantal eerstejaars zakt onder de 20; in 1952 slechts 11 aanmeldingen. |
| 1952 | Oprichting van het Ministerie van Maatschappelijk werk. |
| mei/juni 1953 | Algemene Diakonale Raad en Kerk en Wereld nemen het besluit om de opleiding tot (kerkelijk) maatschappelijk werker gezamenlijk ter hand te nemen (gezinszorg en kinderbe-scherming). De academie wordt omgevormd tot: .... |
1953-1959 School voor Maatschappelijk Werk de Horst
| sept-1953 |
| Start van School voor Maatschappelijk Werk De Horst. Het eerste jaar telt 22 leerlingen, het tweede jaar 19 en het vierde jaar 7; een school met in totaal 48 leerlingen. De opleiding duurt drie jaar en vier maanden. Daarna volgt de 'Eindcursus fundamentele vorming' van zes maanden die opleidt voor het kerkelijk examen evangelist. |
| Er zijn nu drie (dag)opleidingen, eigenlijk uitgebreide specialisaties, met eenzelfde diploma: het diploma van de School voor Maatschappelijk Werk: |
| a. | Jeugdwerk/Vormingswerk, later Sociaal Cultureel Vormingswerk: nu CMV |
| b. | Maatschappelijk Werk: nu MWD |
| c. | Personeelswerk/Industriële Verhoudingen: een novum in Nederland; nu P&A. |
|
| 1-9-1953 | F. Boerwinkel wordt directeur van de School voor Maatschappelijk Werk (tot juni 1971). Hij blijft ook rector van de Woongemeenschap (tot 1-9-1963). |
1959-1988 Academie de Horst
| 1-1-1959 | Jaarverslag 1959: "De opleiding in zijn geheel", omvattende de School voor Maatschappelijk Werk, de Eindcursus en het Internaat heet sedert januari 1959: Academie "De Horst". |
| 1-9-1960 | De vierjarige cursus wordt ingevoerd. |
| 1-9-1960 | Er zijn 161 wika's, 59 vrouwen en 102 mannen. 97 wika's zijn in dienst van kerkelijke organen. 92 wika's werken in een grote stad, 34 op het platteland en 35 hebben zowel met de stadsbevolking als met de plattelandsbevolking te maken. |
| | In de jaren 1960 groeit het aantal studenten explosief. Onder invloed van vele ontwikkelingen die kenmerkend zijn voor het decennium groeit de academie in alle opzichten uit het jasje dat sinds 1945 werd aangemeten. |
1961-1966 De urgentiecursussen
| 1-2-1961 | Start Urgentiecursus Maatschappelijk Werk met een groep van 21 deelnemers (13 vrouwen, 8 mannen). Vierjarige cursus. Minimum-leeftijd 25 jaar. Toelatings-examen mogelijk. |
| 1-1-1962 | Bestuur besluit tot officiële naamswijziging van School voor Maatschappelijk Werk naar Academie de Horst (niet Sociale Academie, zoals de nieuwe naam officieel wordt, want daarmee zou, naar de mening van de Horst-directie, eenzijdig de nadruk komen te liggen op het MW, terwijl ook de studierichtingen CW en PW vertegenwoordigd zijn). |
| 15-3-1962 | Start van 'een zgn. Part-Time Opleiding voor Personeelswerk' met 12 deelnemers, 11 mannen en 1 vrouw. Een novum in Nederland. |
| 1-2-1963 | Start van een groep Urgentiecursus Cultureel Werk, vanaf het eerste jaar. |
| febr-1966 | Start van de Urgentieopleiding Inrichtingswerk met groep van 18 studenten. |
| 1-8-1967 | De eerste paal van het nieuwe schoolgebouw aan Horstlaan 2 (het voormalige gebouw van Hogeschool De Horst) wordt de grond ingeheid. |
| jan-1969 | Nieuwe gebouw klaar. |
1966-1978 Politisering en democratisering
| 24-2-1966 | Podiumavond met Roel van Duyn over provo, provotariaat en klootjesvolk. |
| febr-1968 | Opening van de urgentiecursus MW met rede dr. H. Ph. Milikowski: 'De creatieve cliënt'. Milikowski was spraakmakend met zijn kritiek op het maatschappelijk werk. |
| 1968/69 | In dit cursusjaar is "in alle afdelingen een diepgaand proces van heroriëntering en herstructurering op gang gekomen". |
| febr-1969 | Demokratisering afdeling DMW; in maart een DM-dag met besluitvorming volgens 'one man-one vote'. |
| juni-1969 | Dianne Bosch (Dagopleiding CW) eindexamenskriptie: 'Pleidooi voor projektonderwijs'. |
| 1969 | E.E. Behrend en C. Louwerse: Projektonderwijs en Sociale Akademie, Horstcahier 2 (nieuwe serie). Zij zijn Hoofd van resp. de afdeling Dagopleiding MW en Dagopleiding CW. |
| 14-1-1970 | Openbare Bestuursvergadering. 100 aanwezigen. |
| 16-1-1970 | Het Stichtingsbestuur verklaart zich loyaal aan het demokratiseringsproces en is bereid om mandaat ter beschikking te stellen. |
| 21-3-1970 | Eerste Algemeen Kongres van docenten, medewerkers en studenten op basis van 'one man-one vote'; 386 stemmen uitgebracht. |
| april-1970 |
Vorming van 'Horstgroeperingen' (partijen) met het oog op de verkiezingen voor de raad van Gedeputeerden.
| HG-1 | kritisch agogische academie; |
| HG-2 | proeve van een vroegtijdige kabouterpartij; |
| HG-3 | garantie goed onderwijsbestel in een pluriforme academie; |
| HG-4 | lijst R.O.O.D.: Radicaal Ontwerp van Opstandige Democraten voor Akademie als studie- en aktiecentrum. |
|
| 29-4-1970 | Eerste vergadering van de Raad van Gedeputeerden. Nora van Riet en Chris Eggink, voorzitter. Paritair samengesteld. HG-1 5 zetels; HG-3 4 zetels en HG-4 2 zetels. |
| 22-6-1971 | Kongres. J. Groeneveld door Bestuur voorgedragen als opvolger van Boerwinkel. Wordt gekozen alleen met HG-4 tegen. Hieruit ontstaat alternatieve beweging. |
| sept-1971 | Naar een strategie en methodiek van sociale aktie door Piet Reckman. Tweede druk dec. 1971; derde druk maart 1972. |
| sept-1971 | Groep van 58 tweedejaarsstudenten en docenten Piet Reckman, Pier van Gorkum, Bert ter Schegget, Rudi van Roon, Theo Jonkergouw en Hein Cras vormen een Alternatieve Academie. Uitgangspunt voor het onderwijs vormen een drietal stellingen (de roemruchte 'marxistisch-leninistische beginselen'): 1. De ekonomische onderbouw is bepalend voor de verhoudingen in de samenleving; 2. De machtelozen moeten niet individueel geholpen, maar in groepen georganiseerd worden; 3. Autoritaire structuren willen altijd met demokratische middelen bestreden worden. |
| | Docenten moeten beschikbaar zijn. September-november escalatie conflicten binnen de Horst. |
| 9-dec-1971 | Onderwijsminister van Veen spreekt zijn bezorgdheid uit over de ontwikkelingen op Academie de Horst. Aanleiding is het te laat indienen van het leerplan. Dreigt de subsidie te zullen intrekken wanneer niet op "uiterst korte termijn" die dingen worden veranderd die "in strijd zijn met de onderwijswet". Vraagt: 'Hoe christelijk is de Horst nog?' |
| 9-dec-1971 | Kongres. J. Groeneveld en L. Dekema worden per motie van hun direktiefunkties ontheven. |
| dec-1971 | De landelijke pers gaat zich met Academie de Horst bemoeien. |
| 29-dec-1972 | Kongres. Ontknoping van het conflict. Groeneveld bereid om terug te treden en per 1-8-1972 op te treden als adjunctdirecteur. |
| | Erik Behrend wordt met grote meerderheid van stemmen gekozen tot directeur. |
1977-1992 Bijzondere leerroutes
| 1977-1981 | Ontstaan van de Werkgroep Latijns Amerika (WLA) |
| 1980-1981 | Oprichting Werkgroep Buitenlandse Arbeiders (WBA). |
| 1981-1992 | Uit WLA en WBA ontstaat de Interculturele Leerroute of Leerroute Multietnisch Welzijnswerk (1981-1992) |
| 1984-1992 | Vrouwenleerroute MW-CW, sinds 1987 HBO Vrouwen en Welzijn. |
| 1984-1992 | Leerroute Theologie en Maatschappij |
1984-1986 Discussie over fuseren: ja of nee
| 1984 | Minister van Onderwijs Wim Deetman lanceert schaalvergrotingsoperatie Schaalvergroting - Taakverdeling – Concentratie (STC-operatie): de circa vierhonderd HBO-instellingen moeten fuseren en grote hogescholen vormen. |
| 8-10-1985 | Kongres over de Fusie. Ondertekening van Besturenfusieplan IHBO- Midden Nederland akkoord. Motie Jef Helmer aanvaard met 47 stemmen vóór, 13 tegen en 2 onthoudingen. |
| 31-5-1986 | Afscheid van Algemeen Directeur Erik Behrend. Afscheidsrede: 'Horstkultuur'. |
| 15-7-1986 | Aantreden Peter Frederiks als Algemeen Directeur. |
| okt-1986 | Direktie beleidsnota 1986-87 'We laten ons niet kielhalen'. |
| 10-11-1986 | Kongres besluit niet toe te treden tot de Hogeschool Midden Nederland en 'zelfstandig samenwerkend' verder te gaan. |
1988-1996 Hogeschool De Horst: nieuwe periode van groei
| 5-1-1987 | Stafweek hele akademie, werken aan het Instellingswerkplan (IWP). |
| 27-1-1987 | Notitie Schoolontwikkeling door P. Reckman. In de loop van 1987 verschijnen een 2de en 3de notitie schoolontwikkeling. |
| voorjaar 1987 | Studiecentrum De Horst gaat van start met als koördinator Rinze Vissia. |
| nov-1987 | De Horst gaat i.s.m. Hogeschool Midden Nederland de urgentieprogramma's Basisedukatie verzorgen. |
1986-1988 De Horst: Zelfstandig en samenwerkend
| 5-1-1988 | Directeur Peter Frederiks kondigt tijdens openingsbijeenkomst van het nieuwe jaar aan dat Akademie de Horst met ingang van heden 'Hogeschool de Horst' zal heten. |
| 1-9-1988 | Start van een nieuwe leerroute: POA-3. Een parttime-opleiding met een voltijds-onderwijs-programma. |
| 1-9-1988 | Start Dagopleiding SPH |
| 1-9-1988 | Start van een opleiding voor randgroepjongeren-werkers binnen MBO-Inrichtings-werk. Met extra financiering van het ministerie. |
| 1988-1989 | Fusie-aanzoeken van drie opleidingen op antroposofische grondslag Vrije Pedagogische Akademie, de Prins en de Wervel, worden door de Horst afgeslagen. |
| 2-2-1989 | Feestelijke opening nieuwe dépendance 'De Vijver' (de voormalige Leinweber-school aan de Vijverlaan). |
| 1991-1996 | Paul Beugels voorzitter CvB De Horst |
1996-2004 Kwetsbaarheid en overlevingskracht
| 1996-1999 | Cees Verspuij voorzitter CvB De Horst |
| 1996 | Fusieplannen Hogeschool de Horst met Hogeschool IJselland (Deventer) worden gelanceerd en weer afgeblazen. |
| 1999 | Samenwerkingsovereenkomst Hogeschool De Horst – Hogeschool van Utrecht; CvB-HvU-voorzitter Henk de Greef wordt voorzitter Stichtingsbestuur van De Horst. |
| 1999-2002 | Ron Rooswinkel - voorzitter Centrale Directie De Horst. |
| 2002-2003 | Ela van Tuyll - voorzitter Centrale Directie De Horst. |
| 2003 | Margriet Jongerius - voorzitter Centrale Directie De Horst. |
| 2003 | Lucy Kortram - lector "Diversiteit en de multicurele competentie". |
Samenwerking
Midden jaren '90 bleek de kwetsbaarheid van een kleine hogeschool, m.n. wat betreft investeringen in ICT en opvangen van periodes waarin de studenten-instroom terugloopt.
Na veel schermutselingen werd in 1998 een constructie gevonden van aanleunen tegen de Hogeschool van Utrecht met behoud van juridische en onderwijsinhoudelijke autonomie.
Daarin belangrijk dat De Horst door de jaren heen een herkenbare identiteit heeft opgebouwd. Trefwoorden daarin zijn: kleinschaligheid, niet schools, onderwijs op goed niveau, praktijkgerichtheid, blijvende aandacht voor emanciperend werken, traditie in intercultureel onderwijs, korte lijnen student-docent, management-medewerkers.
Opvallend is dat bij nieuwe generaties studenten de naam van De Horst als rode academie geen enkele associatie oproept. Ook dat is geschiedenis geworden. Veel bepalender sinds 1996 is voor hen de toppositie die Hogeschool De Horst inneemt in de Keuzegids voor het Hoger Onderwijs.
In 1997 werd het nieuwe onderwijsconcept Innoverend Leren gelanceerd, dat in 1999 vanaf het eerste jaar werd ingevoerd; in 2003 studeerde de eerste lichting af. Deze vernieuwing werd noodzakelijk geacht als gevolg van ontwikkelingen in de arbeidsmarkt, gesignaleerde verschuivingen in de vereiste professionaliteit, de projecten (H)erkende Kwaliteit, de studentenmarkt en t.b.v. effectiviteit en efficiëntie.
| 2004 | Voornemen tot fusie van Hogeschool De Horst met de Hogeschool van Utrecht met behoud van eigen identiteit. |
| Augustus 2005 | Fusie met Hogeschool Utrecht. De opleidingen CMV, MWD en SPH verhuizen naar de Berkenweg 11 te Amersfoort. Zij gaan door onder de naam Instituut voor Social Work/ De Horst. De opleiding P&A gaat naar het Instituut voor Arbeid en Organisatie aan de Heidelberglaan 7 te Utrecht. |
Andere informatiebronnen
Meer historisch materiaal is te lezen in Werkelijk, ik kan alles (periode 1945-1966); De Horst 1945-1990; Beelden van een bewogen verleden (1991) en de Jubileumuitgave '50 jaar De Horst' van het Horstjournaal (november 1995).
|
|
|
|