Hogeschool De Horst met nieuwbouw gerealiseerd in 1969
Onderwijs Lectoraat Alumni Horstcahiers Bronnen en verhalen Geschiedenis van De Horst Contact
De entree van Hogeschool De Horst in Driebergen


Willem Banning


Volksdans 'Hou Maet' - 1949 - Hogeschool De Horst

Hoe christelijk is De Horst nog? - De Telegraaf 13-12-1971





Dr. J. Eijkman 1892-1945
   


Landgoed De Horst in Driebergen

Studenten die een college van Willem Banning volgen

dr. Feitse Boerwinkel 1906-1987


Roel van Duyn





klik hier om naar boven te gaan

klik hier om naar boven te gaan

klik hier om naar boven te gaan

klik hier om naar boven te gaan

klik hier om naar boven te gaan

klik hier om naar boven te gaan

klik hier om naar boven te gaan

klik hier om naar boven te gaan

klik hier om naar boven te gaan

klik hier om naar boven te gaan

klik hier om naar boven te gaan

 

Hogeschool De Horst, voorheen Sociale Academie De Horst, nu Instituut voor Social Work/ De Horst verzorgde sinds 1945 vanuit Driebergen Sociaal Agogisch onderwijs, zoals Sociaal Pedagogische Hulpverlening, Maatschappelijk Werk en Dienstverlening, Cultureel Maatschappelijke Vorming en Personeel en Arbeid. De Horst kent een rijke historie van 60 jaar die in deze kroniek verkort is weergegeven. In 2005 verscheen het fraai geillustreerde boek De Horst 1945-2005 - Biografie van een buitenbeentje. Dit boek is nog verkrijgbaar (klik hier).

Door Maarten van der Linde




1941-1945  Voorbereiding
zomer 1941Dr. J. Eijkman (1892-1945), directeur van de Amsterdamse Maatschappij voor Jongemannen en op 7 oktober 1940 als `Indisch gijzelaar' gedeporteerd naar het concentratiekamp Buchenwald, bespreekt met zijn vriend en medegijzelaar Nic de Graaf de plannen voor een 'Nederlandse Academie voor Volksopvoeding' als zenuwcentrum voor een nieuwe bezieling van het Nederlandse volk, geïnspireerd vanuit de bijbel. Eijkman was een van de eersten die begin juli 1940 een voorproefje van de Ariërverklaring verscheurde en zich later in die maand uitermate fel tegen de Nederlandse Unie keerde.
1943-1944Eijkman, wegens ziekte op 16 februari 1942 uit de gijzeling ontslagen, stelt een nota op en legt zijn plannen voor aan de Algemene Synode van de Nederlandse Hervormde Kerk.
1944De Synode gaat "met bedenkingen" akkoord
22-1-1945Eijkman, 52 jaar oud, overlijdt aan longkanker. De uitwerking van de plannen voor Kerk en Wereld, en de opleiding, wordt overgenomen door Dr. W. Banning en Mr. A.W. Kist.
zomer 1945Aankoop van het landgoed `De Horst' in Driebergen. Vorming van de eerste directie met als voorzitter F.J. Pop en leden: F. Boerwinkel, A.W. Kist en E.M. van Diffelen. Banning wordt hoofddocent.



1945-1953  Academie van 'Kerk en Wereld'
15-11-1945
Officiële opening van de Academie en het gemengde (!) internaat.
Openingscollege `Dienende studie' door Banning.
De academie gaat van start met 23 vrouwen en 26 mannen. Al het onderwijs wordt verzorgd in villa ‘De Horst’ en enkele houten barakken.
De academie leidt op voor evangelist en jeugdwerk-leider. De opleiding duurt drie jaar (voltijd) en een jaar in de praktijk. De afgestudeerden kunnen een gelofte afleggen en gaan dan als `werker in kerkelijke arbeid' (wika) aan de slag.
Toelatingsvoorwaarden: middelbare school of kweekschool; Toelatingsexamen is mogelijk. Vanaf de zomer van 1945 tot op heden zijn er toelatingsexamens afgelegd.
zomer 1947Eerste groep van 9 Wika's gaat aan het werk.
1947Na 1947 loopt het aantal aanmeldingen terug, het aantal eerstejaars zakt onder de 20; in 1952 slechts 11 aanmeldingen.
1952Oprichting van het Ministerie van Maatschappelijk werk.
mei/juni 1953Algemene Diakonale Raad en Kerk en Wereld nemen het besluit om de opleiding tot (kerkelijk) maatschappelijk werker gezamenlijk ter hand te nemen (gezinszorg en kinderbe-scherming). De academie wordt omgevormd tot: ....



1953-1959  School voor Maatschappelijk Werk de Horst
sept-1953
Start van School voor Maatschappelijk Werk De Horst. Het eerste jaar telt 22 leerlingen, het tweede jaar 19 en het vierde jaar 7; een school met in totaal 48 leerlingen. De opleiding duurt drie jaar en vier maanden. Daarna volgt de 'Eindcursus fundamentele vorming' van zes maanden die opleidt voor het kerkelijk examen evangelist.
Er zijn nu drie (dag)opleidingen, eigenlijk uitgebreide specialisaties, met eenzelfde diploma: het diploma van de School voor Maatschappelijk Werk:
a.Jeugdwerk/Vormingswerk, later Sociaal Cultureel Vormingswerk: nu CMV
b.Maatschappelijk Werk: nu MWD
c.Personeelswerk/Industriële Verhoudingen: een novum in Nederland; nu P&A.
1-9-1953F. Boerwinkel wordt directeur van de School voor Maatschappelijk Werk (tot juni 1971). Hij blijft ook rector van de Woongemeenschap (tot 1-9-1963).



1959-1988  Academie de Horst
1-1-1959Jaarverslag 1959: "De opleiding in zijn geheel", omvattende de School voor Maatschappelijk Werk, de Eindcursus en het Internaat heet sedert januari 1959: Academie "De Horst".
1-9-1960De vierjarige cursus wordt ingevoerd.
1-9-1960Er zijn 161 wika's, 59 vrouwen en 102 mannen. 97 wika's zijn in dienst van kerkelijke organen. 92 wika's werken in een grote stad, 34 op het platteland en 35 hebben zowel met de stadsbevolking als met de plattelandsbevolking te maken.
 In de jaren 1960 groeit het aantal studenten explosief. Onder invloed van vele ontwikkelingen die kenmerkend zijn voor het decennium groeit de academie in alle opzichten uit het jasje dat sinds 1945 werd aangemeten.



1961-1966  De urgentiecursussen
1-2-1961Start Urgentiecursus Maatschappelijk Werk met een groep van 21 deelnemers (13 vrouwen, 8 mannen). Vierjarige cursus. Minimum-leeftijd 25 jaar. Toelatings-examen mogelijk.
1-1-1962Bestuur besluit tot officiële naamswijziging van School voor Maatschappelijk Werk naar Academie de Horst (niet Sociale Academie, zoals de nieuwe naam officieel wordt, want daarmee zou, naar de mening van de Horst-directie, eenzijdig de nadruk komen te liggen op het MW, terwijl ook de studierichtingen CW en PW vertegenwoordigd zijn).
15-3-1962Start van 'een zgn. Part-Time Opleiding voor Personeelswerk' met 12 deelnemers, 11 mannen en 1 vrouw. Een novum in Nederland.
1-2-1963Start van een groep Urgentiecursus Cultureel Werk, vanaf het eerste jaar.
febr-1966Start van de Urgentieopleiding Inrichtingswerk met groep van 18 studenten.
1-8-1967De eerste paal van het nieuwe schoolgebouw aan Horstlaan 2 (het voormalige gebouw van Hogeschool De Horst) wordt de grond ingeheid.
jan-1969Nieuwe gebouw klaar.



1966-1978  Politisering en democratisering
24-2-1966Podiumavond met Roel van Duyn over provo, provotariaat en klootjesvolk.
febr-1968Opening van de urgentiecursus MW met rede dr. H. Ph. Milikowski: 'De creatieve cliënt'. Milikowski was spraakmakend met zijn kritiek op het maatschappelijk werk.
1968/69In dit cursusjaar is "in alle afdelingen een diepgaand proces van heroriëntering en herstructurering op gang gekomen".
febr-1969Demokratisering afdeling DMW; in maart een DM-dag met besluitvorming volgens 'one man-one vote'.
juni-1969Dianne Bosch (Dagopleiding CW) eindexamenskriptie: 'Pleidooi voor projektonderwijs'.
1969E.E. Behrend en C. Louwerse: Projektonderwijs en Sociale Akademie, Horstcahier 2 (nieuwe serie). Zij zijn Hoofd van resp. de afdeling Dagopleiding MW en Dagopleiding CW.
14-1-1970Openbare Bestuursvergadering. 100 aanwezigen.
16-1-1970Het Stichtingsbestuur verklaart zich loyaal aan het demokratiseringsproces en is bereid om mandaat ter beschikking te stellen.
21-3-1970Eerste Algemeen Kongres van docenten, medewerkers en studenten op basis van 'one man-one vote'; 386 stemmen uitgebracht.
april-1970 Vorming van 'Horstgroeperingen' (partijen) met het oog op de verkiezingen voor de raad van Gedeputeerden.
HG-1kritisch agogische academie;
HG-2proeve van een vroegtijdige kabouterpartij;
HG-3garantie goed onderwijsbestel in een pluriforme academie;
HG-4lijst R.O.O.D.: Radicaal Ontwerp van Opstandige Democraten voor Akademie als studie- en aktiecentrum.
29-4-1970Eerste vergadering van de Raad van Gedeputeerden. Nora van Riet en Chris Eggink, voorzitter. Paritair samengesteld. HG-1 5 zetels; HG-3 4 zetels en HG-4 2 zetels.
22-6-1971Kongres. J. Groeneveld door Bestuur voorgedragen als opvolger van Boerwinkel. Wordt gekozen alleen met HG-4 tegen. Hieruit ontstaat alternatieve beweging.
sept-1971Naar een strategie en methodiek van sociale aktie door Piet Reckman. Tweede druk dec. 1971; derde druk maart 1972.
sept-1971Groep van 58 tweedejaarsstudenten en docenten Piet Reckman, Pier van Gorkum, Bert ter Schegget, Rudi van Roon, Theo Jonkergouw en Hein Cras vormen een Alternatieve Academie. Uitgangspunt voor het onderwijs vormen een drietal stellingen (de roemruchte 'marxistisch-leninistische beginselen'): 1. De ekonomische onderbouw is bepalend voor de verhoudingen in de samenleving; 2. De machtelozen moeten niet individueel geholpen, maar in groepen georganiseerd worden; 3. Autoritaire structuren willen altijd met demokratische middelen bestreden worden.
 Docenten moeten beschikbaar zijn. September-november escalatie conflicten binnen de Horst.
9-dec-1971Onderwijsminister van Veen spreekt zijn bezorgdheid uit over de ontwikkelingen op Academie de Horst. Aanleiding is het te laat indienen van het leerplan. Dreigt de subsidie te zullen intrekken wanneer niet op "uiterst korte termijn" die dingen worden veranderd die "in strijd zijn met de onderwijswet". Vraagt: 'Hoe christelijk is de Horst nog?'
9-dec-1971Kongres. J. Groeneveld en L. Dekema worden per motie van hun direktiefunkties ontheven.
dec-1971De landelijke pers gaat zich met Academie de Horst bemoeien.
29-dec-1972Kongres. Ontknoping van het conflict. Groeneveld bereid om terug te treden en per 1-8-1972 op te treden als adjunctdirecteur.
 Erik Behrend wordt met grote meerderheid van stemmen gekozen tot directeur.



1977-1992  Bijzondere leerroutes
1977-1981Ontstaan van de Werkgroep Latijns Amerika (WLA)
1980-1981Oprichting Werkgroep Buitenlandse Arbeiders (WBA).
1981-1992Uit WLA en WBA ontstaat de Interculturele Leerroute of Leerroute Multietnisch Welzijnswerk (1981-1992)
1984-1992Vrouwenleerroute MW-CW, sinds 1987 HBO Vrouwen en Welzijn.
1984-1992Leerroute Theologie en Maatschappij



1984-1986  Discussie over fuseren: ja of nee
1984Minister van Onderwijs Wim Deetman lanceert schaalvergrotingsoperatie Schaalvergroting - Taakverdeling – Concentratie (STC-operatie): de circa vierhonderd HBO-instellingen moeten fuseren en grote hogescholen vormen.
8-10-1985Kongres over de Fusie. Ondertekening van Besturenfusieplan IHBO- Midden Nederland akkoord. Motie Jef Helmer aanvaard met 47 stemmen vóór, 13 tegen en 2 onthoudingen.
31-5-1986Afscheid van Algemeen Directeur Erik Behrend. Afscheidsrede: 'Horstkultuur'.
15-7-1986Aantreden Peter Frederiks als Algemeen Directeur.
okt-1986Direktie beleidsnota 1986-87 'We laten ons niet kielhalen'.
10-11-1986Kongres besluit niet toe te treden tot de Hogeschool Midden Nederland en 'zelfstandig samenwerkend' verder te gaan.



1988-1996  Hogeschool De Horst: nieuwe periode van groei
5-1-1987Stafweek hele akademie, werken aan het Instellingswerkplan (IWP).
27-1-1987Notitie Schoolontwikkeling door P. Reckman. In de loop van 1987 verschijnen een 2de en 3de notitie schoolontwikkeling.
voorjaar 1987Studiecentrum De Horst gaat van start met als koördinator Rinze Vissia.
nov-1987De Horst gaat i.s.m. Hogeschool Midden Nederland de urgentieprogramma's Basisedukatie verzorgen.



1986-1988  De Horst: Zelfstandig en samenwerkend
5-1-1988Directeur Peter Frederiks kondigt tijdens openingsbijeenkomst van het nieuwe jaar aan dat Akademie de Horst met ingang van heden 'Hogeschool de Horst' zal heten.
1-9-1988Start van een nieuwe leerroute: POA-3. Een parttime-opleiding met een voltijds-onderwijs-programma.
1-9-1988Start Dagopleiding SPH
1-9-1988Start van een opleiding voor randgroepjongeren-werkers binnen MBO-Inrichtings-werk. Met extra financiering van het ministerie.
1988-1989Fusie-aanzoeken van drie opleidingen op antroposofische grondslag Vrije Pedagogische Akademie, de Prins en de Wervel, worden door de Horst afgeslagen.
2-2-1989Feestelijke opening nieuwe dépendance 'De Vijver' (de voormalige Leinweber-school aan de Vijverlaan).
1991-1996Paul Beugels voorzitter CvB De Horst



1996-2004  Kwetsbaarheid en overlevingskracht
1996-1999Cees Verspuij voorzitter CvB De Horst
1996Fusieplannen Hogeschool de Horst met Hogeschool IJselland (Deventer) worden gelanceerd en weer afgeblazen.
1999Samenwerkingsovereenkomst Hogeschool De Horst – Hogeschool van Utrecht; CvB-HvU-voorzitter Henk de Greef wordt voorzitter Stichtingsbestuur van De Horst.
1999-2002Ron Rooswinkel - voorzitter Centrale Directie De Horst.
2002-2003Ela van Tuyll - voorzitter Centrale Directie De Horst.
2003Margriet Jongerius - voorzitter Centrale Directie De Horst.
2003Lucy Kortram - lector "Diversiteit en de multicurele competentie".


Samenwerking
Midden jaren '90 bleek de kwetsbaarheid van een kleine hogeschool, m.n. wat betreft investeringen in ICT en opvangen van periodes waarin de studenten-instroom terugloopt.

Na veel schermutselingen werd in 1998 een constructie gevonden van aanleunen tegen de Hogeschool van Utrecht met behoud van juridische en onderwijsinhoudelijke autonomie.

Daarin belangrijk dat De Horst door de jaren heen een herkenbare identiteit heeft opgebouwd. Trefwoorden daarin zijn: kleinschaligheid, niet schools, onderwijs op goed niveau, praktijkgerichtheid, blijvende aandacht voor emanciperend werken, traditie in intercultureel onderwijs, korte lijnen student-docent, management-medewerkers.

Opvallend is dat bij nieuwe generaties studenten de naam van De Horst als rode academie geen enkele associatie oproept. Ook dat is geschiedenis geworden. Veel bepalender sinds 1996 is voor hen de toppositie die Hogeschool De Horst inneemt in de Keuzegids voor het Hoger Onderwijs.

In 1997 werd het nieuwe onderwijsconcept Innoverend Leren gelanceerd, dat in 1999 vanaf het eerste jaar werd ingevoerd; in 2003 studeerde de eerste lichting af. Deze vernieuwing werd noodzakelijk geacht als gevolg van ontwikkelingen in de arbeidsmarkt, gesignaleerde verschuivingen in de vereiste professionaliteit, de projecten (H)erkende Kwaliteit, de studentenmarkt en t.b.v. effectiviteit en efficiëntie.

2004Voornemen tot fusie van Hogeschool De Horst met de Hogeschool van Utrecht met behoud van eigen identiteit.

Augustus 2005Fusie met Hogeschool Utrecht. De opleidingen CMV, MWD en SPH verhuizen naar de Berkenweg 11 te Amersfoort. Zij gaan door onder de naam Instituut voor Social Work/ De Horst. De opleiding P&A gaat naar het Instituut voor Arbeid en Organisatie aan de Heidelberglaan 7 te Utrecht.


Andere informatiebronnen
Meer historisch materiaal is te lezen in Werkelijk, ik kan alles (periode 1945-1966); De Horst 1945-1990; Beelden van een bewogen verleden (1991) en de Jubileumuitgave '50 jaar De Horst' van het Horstjournaal (november 1995).